NỀN TẢNG CỦA TRIẾT LÝ – KINH DOANH TỪ GỐC RỄ

Kinh doanh không chỉ là hành trình tìm một sản phẩm để bán. Đó còn là hành trình khám phá những giá trị độc đáo bên trong người sáng lập, chuyển hóa những giá trị ấy thành giải pháp cho thị trường và từ đó xây dựng một doanh nghiệp bền vững.

Đó là tư tưởng nền tảng của Kinh Doanh Từ Gốc Rễ.

1. Mọi doanh nghiệp đều có một phần nhìn thấy và một phần nằm bên dưới

Khi nhìn vào một doanh nghiệp, chúng ta thường nhìn thấy những thứ bên ngoài:

Sản phẩm họ bán.
Thương hiệu họ xây dựng.
Nội dung họ truyền thông.
Cách họ marketing.
Doanh số họ tạo ra.
Quy mô đội ngũ.
Số lượng khách hàng.

Nhưng giống như một cái cây, thứ chúng ta nhìn thấy trên mặt đất chưa phải là toàn bộ cái cây.

Bên dưới còn có bộ rễ.

Và đối với rất nhiều doanh nghiệp, một phần quan trọng của bộ rễ đó chính là người sáng lập.

Người sáng lập mang vào doanh nghiệp năng lực, trải nghiệm, niềm tin, giá trị, khát vọng, cách nhìn thế giới, khả năng ra quyết định và những giới hạn của chính mình.

Vì vậy, đặc biệt với những doanh nghiệp mà Founder có ảnh hưởng lớn đến sản phẩm, thương hiệu và chiến lược, muốn hiểu doanh nghiệp đôi khi phải quay trở lại một câu hỏi rất căn bản:

Người sáng lập là ai?

Đó là nơi Kinh Doanh Từ Gốc Rễ bắt đầu.

2. Kinh doanh không chỉ bắt đầu bằng câu hỏi: “Thị trường cần gì?”

Thị trường vô cùng quan trọng.

Khách hàng vô cùng quan trọng.

Một sản phẩm không giải quyết được vấn đề thật của khách hàng thì rất khó tạo ra một doanh nghiệp bền vững.

Kinh Doanh Từ Gốc Rễ không phủ nhận thị trường.

Nhưng chúng tôi cho rằng chỉ hỏi:

“Thị trường đang cần gì?”

là chưa đủ.

Cần thêm một câu hỏi khác:

“Tôi có giá trị gì đặc biệt để đóng góp cho thị trường đó?”

Một bên là:

NHU CẦU BÊN NGOÀI.

Một bên là:

GIÁ TRỊ BÊN TRONG.

Kinh doanh bền vững xuất hiện khi chúng ta tìm được điểm giao phù hợp giữa hai phía.

Không phải cứ giỏi điều gì thì thị trường sẽ mua điều đó.

Và cũng không phải cứ thấy thị trường đang mua thứ gì thì chúng ta nhất thiết phải chạy theo thứ đó.

Câu hỏi của Kinh Doanh Từ Gốc Rễ là:

Đâu là điểm giao giữa điều tôi có khả năng tạo ra giá trị đặc biệt và vấn đề thực sự mà thị trường cần giải quyết?

Đó là nơi giá trị bên trong bắt đầu được chuyển hóa thành giá trị kinh doanh.

3. Vì vậy, câu hỏi đầu tiên là: “TÔI LÀ AI?”

Trong nhiều năm kinh doanh, chúng ta thường được dạy bắt đầu bằng những câu hỏi:

Khách hàng của tôi là ai?

Thị trường nào đang tăng trưởng?

Sản phẩm nào đang bán tốt?

Đối thủ đang làm gì?

Marketing trên kênh nào?

Làm thế nào để tăng doanh thu?

Đó đều là những câu hỏi cần thiết.

Nhưng Kinh Doanh Từ Gốc Rễ đặt thêm một nhóm câu hỏi trước đó:

Tôi là ai?

Năng lực mạnh nhất của tôi là gì?

Tôi có thể tạo ra giá trị đặc biệt gì?

Điều gì thực sự quan trọng đối với tôi?

Tôi muốn phục vụ ai?

Tôi muốn xây dựng một doanh nghiệp như thế nào?

Tôi muốn dành những năm tháng của cuộc đời mình cho điều gì?

Khi những câu hỏi này không rõ, người sáng lập rất dễ bị kéo đi bởi cơ hội.

Thấy người khác làm một ngành thành công, mình muốn làm.

Thấy một mô hình đang phát triển, mình muốn theo.

Thấy một kênh marketing đang nổi, mình lập tức chạy vào.

Và sau nhiều năm, doanh nghiệp có thể có rất nhiều hoạt động nhưng người sáng lập vẫn không trả lời được:

“Đâu mới thực sự là con đường của tôi?”

Kinh Doanh Từ Gốc Rễ bắt đầu bằng việc quay trở lại câu hỏi đó.

4. Năng Lực Gốc là một phần quan trọng của cái “rễ”

Trong mỗi con người có những khả năng mà họ thực hiện tự nhiên hơn, lặp lại nhiều lần, tạo ra kết quả tốt, tạo năng lượng cho chính họ và có khả năng tạo giá trị cho người khác.

Kinh Doanh Từ Gốc Rễ gọi phần năng lực sâu và mạnh đó là:

NĂNG LỰC GỐC – ROOT POWER.

Năng Lực Gốc không đơn giản là một kỹ năng.

Một kỹ năng có thể được học.

Năng Lực Gốc sâu hơn ở chỗ nó phản ánh những kiểu năng lực mà một người có xu hướng thể hiện lặp lại qua nhiều bối cảnh và qua thời gian.

Chúng tôi đang phát triển Năng Lực Gốc dựa trên sáu dấu hiệu:

TỰ NHIÊN × LẶP LẠI × VƯỢT TRỘI × NĂNG LƯỢNG × BẰNG CHỨNG × GIÁ TRỊ.

Nhưng tìm thấy Năng Lực Gốc không phải đích đến.

Đích đến là:

Làm thế nào chuyển hóa Năng Lực Gốc thành giá trị cho người khác?

Đó là lúc khám phá bản thân bắt đầu bước sang kinh doanh.

5. Giá trị bên trong phải gặp nhu cầu bên ngoài

Đây là ranh giới rất quan trọng của Kinh Doanh Từ Gốc Rễ.

Triết lý này không nói:

“Hãy làm điều mình thích rồi thị trường sẽ trả tiền.”

Cũng không nói:

“Chỉ cần tìm thấy Năng Lực Gốc là sẽ thành công.”

Không.

Giá trị bên trong chỉ trở thành giá trị kinh doanh khi nó giải quyết được một vấn đề có thật cho một nhóm khách hàng cụ thể.

Vì vậy, từ câu hỏi:

“Tôi có gì?”

phải đi tiếp đến:

“Ai cần điều đó?”

“Họ đang gặp vấn đề gì?”

“Tôi có thể chuyển năng lực của mình thành giải pháp nào?”

“Giải pháp đó có tạo ra kết quả không?”

“Khách hàng có sẵn sàng lựa chọn và trả tiền cho giá trị đó không?”

Đây chính là cuộc gặp gỡ giữa:

CON NGƯỜI × NĂNG LỰC × GIÁ TRỊ × KHÁCH HÀNG × THỊ TRƯỜNG.

Không có bên trong, doanh nghiệp dễ mất bản sắc.

Không có bên ngoài, doanh nghiệp có thể có bản sắc nhưng không có thị trường.

Kinh Doanh Từ Gốc Rễ tìm kiếm sự kết nối giữa cả hai.

6. Từ gốc rễ đến 5 trụ cột của doanh nghiệp

Từ nền tảng đó, Kinh Doanh Từ Gốc Rễ được hệ thống hóa thành 5 trụ cột:

BẢN THÂN ĐÚNG – RÕ MÌNH

Tôi là ai?

Tôi có gì?

Năng Lực Gốc của tôi là gì?

Tôi muốn tạo ra giá trị gì?

Tôi muốn đi con đường nào?

SẢN PHẨM ĐÚNG – RÕ GIÁ TRỊ

Tôi sẽ chuyển những gì mình có thành giá trị gì cho khách hàng?

Tôi giải quyết vấn đề nào?

Kết quả tôi tạo ra là gì?

Tại sao giải pháp này có giá trị?

ĐỊNH VỊ ĐÚNG – RÕ VỊ TRÍ

Tôi muốn phục vụ phân khúc nào?

Tôi khác biệt ở đâu?

Tôi muốn chiếm lĩnh vị trí nào trong tâm trí khách hàng?

Tại sao họ nên tin tôi?

MARKETING ĐÚNG – RÕ CÁCH LAN TỎA

Làm thế nào để đúng khách hàng nhìn thấy giá trị?

Tôi cần nói điều gì?

Xuất hiện ở đâu?

Làm thế nào để từ người chưa biết trở thành người hiểu, tin và lựa chọn?

CỘNG ĐỒNG ĐÚNG – RÕ CÁCH GIỮ VÀ NHÂN GIÁ TRỊ

Làm thế nào để người đã nhận được giá trị tiếp tục đồng hành?

Làm sao để họ tái mua?

Tại sao họ giới thiệu?

Làm thế nào để khách hàng kết nối với nhau và cùng nhân rộng giá trị?

Năm trụ cột không phải năm mảnh rời rạc.

Chúng liên kết thành một chuỗi:

CON NGƯỜI → GIÁ TRỊ → VỊ TRÍ → LAN TỎA → CỘNG ĐỒNG.

7. Vấn đề chúng ta nhìn thấy chưa chắc là vấn đề thật sự

Đây là một trong những tư tưởng quan trọng của Kinh Doanh Từ Gốc Rễ.

Một doanh nghiệp nói:

“Tôi thiếu khách hàng.”

Phản ứng thông thường có thể là:

“Hãy marketing mạnh hơn.”

Nhưng Kinh Doanh Từ Gốc Rễ sẽ hỏi tiếp:

Tại sao thiếu khách hàng?

Có phải vì marketing yếu?

Hay thông điệp chưa rõ?

Nếu thông điệp chưa rõ, có phải vì định vị chưa rõ?

Nếu định vị chưa rõ, có phải sản phẩm chưa khác biệt?

Nếu sản phẩm chưa khác biệt, có phải Founder chưa nhận diện được giá trị đặc biệt mình có thể mang vào sản phẩm?

Như vậy:

Thiếu khách hàng có thể chỉ là triệu chứng.

Nguyên nhân có thể nằm sâu hơn nhiều tầng.

Tôi gọi điều này là:

“VẤN ĐỀ TRONG VẤN ĐỀ.”

Và đây cũng là lý do Kinh Doanh Từ Gốc Rễ không vội đưa giải pháp trước khi hiểu đúng vấn đề.

Muốn xử lý tận gốc, trước hết phải tìm đúng gốc.

8. RÕ chưa có nghĩa là ĐÚNG

Kinh Doanh Từ Gốc Rễ cũng không cho rằng chỉ cần một Founder ngồi suy nghĩ và “hiểu bản thân” là đủ.

Một người có thể rất rõ:

“Đây là khách hàng của tôi.”

Nhưng thị trường chứng minh họ đã lựa chọn sai.

Một người có thể rất tin:

“Đây là sản phẩm tốt nhất của tôi.”

Nhưng khách hàng không nhìn thấy giá trị.

Vì vậy:

RÕ chưa chắc ĐÚNG.

Rõ chỉ giúp chúng ta biết chính xác mình đang lựa chọn điều gì.

Cái đúng phải tiếp tục được kiểm chứng bằng hành động, dữ liệu, phản hồi khách hàng và kết quả thực tế.

Từ đó hình thành một nguyên lý quan trọng:

RÕ → ĐÚNG → LÀM → ĐO → TỐI ƯU → BỀN VỮNG.

Kinh Doanh Từ Gốc Rễ vì vậy không chỉ là một triết lý hướng nội.

Nó phải đi từ nhận thức đến hành động, từ hành động đến bằng chứng, và từ bằng chứng đến cải tiến.

9. Một doanh nghiệp khỏe cần bộ rễ và thị trường cùng khỏe

Một cái cây không thể sống chỉ bằng bộ rễ.

Nó vẫn cần ánh sáng.

Nước.

Không khí.

Đất phù hợp.

Môi trường phù hợp.

Doanh nghiệp cũng vậy.

Một Founder hiểu mình rất rõ nhưng không hiểu khách hàng vẫn có thể thất bại.

Một sản phẩm thể hiện đúng đam mê của Founder nhưng không tạo giá trị đủ lớn cho thị trường vẫn có thể thất bại.

Kinh Doanh Từ Gốc Rễ vì vậy không đối lập “bên trong” với “bên ngoài”.

Triết lý này tìm cách kết nối chúng:

BÊN TRONG:
Tôi là ai? Tôi có gì? Tôi muốn tạo giá trị gì?

BÊN NGOÀI:
Ai cần giá trị đó? Họ cần điều gì? Họ có lựa chọn nó không?

Và:

KINH DOANH:
Làm thế nào biến sự kết nối đó thành một hệ thống tạo giá trị có khả năng tồn tại, phát triển và nhân rộng?

10. Đích đến không phải chỉ là một doanh nghiệp lớn hơn

Kinh Doanh Từ Gốc Rễ không phủ nhận tăng trưởng.

Doanh thu quan trọng.

Lợi nhuận quan trọng.

Khách hàng quan trọng.

Quy mô quan trọng.

Nhưng câu hỏi cuối cùng không chỉ là:

“Doanh nghiệp của tôi có thể lớn đến đâu?”

Mà còn là:

“Doanh nghiệp này đang được xây dựng từ điều gì?”

Nó có phản ánh giá trị mà người sáng lập thực sự muốn tạo ra không?

Nó có giải quyết vấn đề thật cho khách hàng không?

Nó có tạo ra giá trị đủ lớn để thị trường sẵn sàng trao đổi không?

Nó có thể tồn tại mà không phụ thuộc hoàn toàn vào Founder không?

Nó có tạo ra một cộng đồng khách hàng tin tưởng, quay lại và giới thiệu không?

Và cuối cùng:

Nó để lại điều gì?

Bởi một doanh nghiệp thực sự bền vững không chỉ tạo ra doanh thu.

Nó tạo ra giá trị.

Giá trị tạo ra niềm tin.

Niềm tin tạo ra khách hàng.

Khách hàng tạo thành cộng đồng.

Và khi giá trị tiếp tục được truyền đi vượt khỏi người sáng lập, nó bắt đầu có khả năng trở thành di sản.

TUYÊN NGÔN NỀN TẢNG

KINH DOANH TỪ GỐC RỄ tin rằng:

Kinh doanh không chỉ là hành trình tìm một sản phẩm để bán. Đó còn là hành trình khám phá những giá trị độc đáo bên trong người sáng lập, chuyển hóa những giá trị ấy thành giải pháp cho những vấn đề có thật của thị trường và xây dựng một hệ thống có khả năng tạo ra giá trị bền vững.

Chúng tôi bắt đầu bằng câu hỏi:

TÔI LÀ AI?

Nhưng chúng tôi không dừng lại ở đó.

Chúng tôi đi tiếp:

TÔI CÓ GÌ?
TÔI CÓ THỂ TẠO RA GIÁ TRỊ GÌ?
AI THỰC SỰ CẦN GIÁ TRỊ ĐÓ?
TÔI CHUYỂN NÓ THÀNH SẢN PHẨM NHƯ THẾ NÀO?
TÔI MUỐN CHIẾM VỊ TRÍ NÀO?
LÀM SAO ĐỂ GIÁ TRỊ ĐÓ ĐƯỢC NHÌN THẤY?
VÀ LÀM SAO ĐỂ GIÁ TRỊ TIẾP TỤC ĐƯỢC NHÂN RỘNG?

Đó chính là hành trình:

BẢN THÂN ĐÚNG
↓
SẢN PHẨM ĐÚNG
↓
ĐỊNH VỊ ĐÚNG
↓
MARKETING ĐÚNG
↓
CỘNG ĐỒNG ĐÚNG

Và phía dưới tất cả những điều đó vẫn là một nguyên tắc rất đơn giản:

Muốn xây cây cao, trước hết phải nuôi bộ rễ đủ sâu.

Kinh Doanh Từ Gốc Rễ không kêu gọi người kinh doanh quay lưng với thị trường.

Nó kêu gọi người kinh doanh hiểu đủ sâu bên trong để biết mình có gì, nhìn đủ rõ bên ngoài để biết thị trường cần gì, rồi kết nối hai điều đó để tạo nên một doanh nghiệp có giá trị, khác biệt và bền vững.

Đó là KINH DOANH TỪ GỐC RỄ.